Rosacea behandeling in Den Haag
Heb je last van aanhoudende roodheid, snel blozen, een branderig of warm gevoel in je gezicht, zichtbare vaatjes of kleine ontstekingen? Dit kan passen bij rosacea, een chronische ontstekingsaandoening van de huid waarbij onder andere de bloedvaatjes, het afweersysteem en de gevoelszenuwen in de huid anders op prikkels kunnen reageren.
In mijn praktijk Medicadermis in Den Haag kijk ik als huidtherapeut niet alleen naar de roodheid die zichtbaar is. Ik kijk ook naar het patroon van je klachten, de gevoeligheid van je huid, zichtbare vaatjes, ontstekingen, je huidbarrière, huidverzorging en mogelijke uitlokkende factoren.
Op basis daarvan bespreken we welke aanpak bij jouw huid past. Rosacea ziet er namelijk niet bij iedereen hetzelfde uit en vraagt daarom ook niet bij iedereen om dezelfde behandeling.
Rosacea is meer dan alleen roodheid. Onder het huidoppervlak spelen verschillende processen tegelijk. Het afweersysteem, de bloedvaatjes, gevoelszenuwen, huidbarrière en waarschijnlijk ook micro-organismen op de huid kunnen elkaar beïnvloeden.
Wil je weten wat er bij jouw huid mogelijk is? Tijdens een eerste kennismaking kijk ik naar je huid en bespreken we je klachten, huidverzorging en mogelijke behandelopties.
Wat gebeurt er eigenlijk in de huid bij rosacea?
Rosacea wordt vaak vooral herkend aan wat je aan de buitenkant ziet: rode wangen, zichtbare vaatjes, plotseling blozen of kleine ontstekingen. Maar onder het huidoppervlak gebeurt veel meer.
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat rosacea niet door één enkel mechanisme wordt veroorzaakt. Het lijkt te gaan om een samenspel van ontregeling van het aangeboren afweersysteem, neurovasculaire reacties, veranderingen in de huidbarrière, omgevingsfactoren en micro-organismen op de huid.
Dat klinkt ingewikkeld, maar veel typische rosaceaklachten worden begrijpelijker wanneer je weet wat deze systemen normaal gesproken doen.
Een afweersysteem dat sneller alarm slaat
Onze huid beschikt over een eigen afweersysteem. Dat moet snel reageren wanneer bijvoorbeeld micro-organismen of beschadiging worden herkend. Dit wordt voor een deel geregeld door het aangeboren immuunsysteem.
Bij rosacea zijn aanwijzingen gevonden dat bepaalde onderdelen van dit systeem sterker geactiveerd zijn. Een interessant voorbeeld is Toll-like receptor 2, meestal afgekort tot TLR2. Je kunt deze receptor enigszins zien als een alarmsensor van de huid.
Via deze route komt onder andere een enzym in beeld dat kallikreïne 5 (KLK5) heet. Dit enzym is betrokken bij de verwerking van cathelicidine, een lichaamseigen afweereiwit.
Cathelicidine is op zichzelf niet iets slechts. Het hoort juist bij de normale bescherming van onze huid. Bij rosacea lijkt de verwerking ervan echter anders te verlopen, waardoor relatief veel ontstekingsbevorderende fragmenten kunnen ontstaan. Een veel onderzocht fragment daarvan heet LL-37.
LL-37 kan ontstekingsprocessen beïnvloeden, maar heeft ook effecten op bloedvaatjes. Daarmee ontstaat een interessante verbinding tussen twee kenmerken die we bij rosacea vaak tegelijkertijd zien: ontsteking én roodheid.
Waarom warmte, kou en stress roodheid kunnen uitlokken
Niet alleen het afweersysteem speelt een rol. Ook de verbinding tussen zenuwen en bloedvaatjes in de huid lijkt bij rosacea anders te reageren.
In de huid bevinden zich zenuwreceptoren die veranderingen in bijvoorbeeld temperatuur en chemische prikkels kunnen waarnemen. Een aantal daarvan behoort tot de zogenaamde TRP-receptoren.
Wanneer zulke receptoren worden geactiveerd, kunnen zenuwen signalen doorgeven die onder andere invloed hebben op de kleine bloedvaatjes. Die kunnen vervolgens verwijden, waardoor meer bloed naar de huid stroomt.
Dit helpt verklaren waarom rosacea door zulke uiteenlopende dingen kan worden uitgelokt. Warmte, zonlicht, een warme douche, pittig eten, alcohol, emoties of een snelle overgang van kou naar warmte lijken op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken te hebben. Toch kunnen ze verschillende routes activeren die uiteindelijk invloed hebben op zenuwen en bloedvaatjes.
Bij iemand met rosacea kan die reactie sterker zijn: het gezicht wordt rood en warm en de huid kan gaan prikken of branden. Dit wordt ook wel onderdeel van neurovasculaire ontregeling genoemd.
Van tijdelijk blozen naar meer aanhoudende roodheid
Bij sommige mensen bestaat rosacea vooral uit korte periodes van flushing: het gezicht wordt plotseling rood en trekt daarna weer bij.
Bij anderen blijft de roodheid langer aanwezig of worden kleine oppervlakkige bloedvaatjes steeds duidelijker zichtbaar. Deze zichtbare vaatjes worden ook wel teleangiëctasieën genoemd.
Chronische ontstekings- en vaatprocessen lijken een rol te spelen bij de veranderingen die in deze kleine bloedvaatjes optreden. Dat is ook de reden dat bij de behandeling onderscheid wordt gemaakt tussen bijvoorbeeld ontstekingen, achtergrondroodheid en zichtbare vaatjes.
Waarom een rosaceahuid zo snel kan prikken en branden
Veel mensen met rosacea herkennen dit: een crème die bij iemand anders nauwelijks voelbaar is, prikt of brandt direct op hun huid. De huid kan daarnaast droog, trekkerig en opvallend reactief aanvoelen.
Ook de huidbarrière speelt hierbij een rol. De buitenste huidlaag vormt normaal een beschermende grens tussen het lichaam en de buitenwereld. Deze laag helpt vocht in de huid te houden en voorkomt tegelijkertijd dat allerlei stoffen gemakkelijk naar binnen dringen.
Bij rosacea kan deze barrièrefunctie verstoord zijn. Tegelijkertijd kunnen gevoelszenuwen en ontstekingsroutes al sterker geactiveerd zijn. Een prikkel die een rustige huid nauwelijks opmerkt, kan daardoor door een rosaceahuid veel intenser worden ervaren.
Daarom betekent huidverbetering bij rosacea niet automatisch dat we de huid steeds intensiever moeten behandelen. Soms is juist minder doen de eerste behandelstap.
Rosacea ziet er niet bij iedereen hetzelfde uit
Vroeger werd rosacea vaak verdeeld in een aantal vaste subtypen of stadia. Tegenwoordig wordt steeds meer gekeken naar de kenmerken die iemand daadwerkelijk heeft. Dit wordt een fenotypebenadering genoemd.
Dat is belangrijk, omdat iemand bijvoorbeeld duidelijke vaatjes en achtergrondroodheid kan hebben zonder ontstekingen, terwijl iemand anders vooral papels en pustels heeft.
Kenmerken die bij rosacea kunnen voorkomen zijn onder andere:
- tijdelijke flushing of plotseling blozen;
- blijvende roodheid in het gezicht;
- zichtbare oppervlakkige bloedvaatjes;
- een branderig, prikkelend of warm gevoel;
- papels en pustels die soms op acne lijken;
- droogheid en een gevoelige huidbarrière;
- oog- en ooglidklachten;
- in sommige gevallen verdikking van de huid, zoals bij rhinophyma.
Niet iedereen krijgt al deze kenmerken en rosacea hoeft ook niet volgens een vaste volgorde van het ene naar het andere stadium te verlopen. De internationale classificatie is juist steeds meer gericht op het behandelen van de kenmerken die bij de individuele patiënt aanwezig zijn.
Welke rol speelt Demodex bij rosacea?
Op vrijwel iedere volwassen huid leven kleine Demodex-mijten. Ze bevinden zich onder andere in en rond de haarfollikels en talgklieren. Alleen het aantreffen van Demodex betekent dus niet dat iemand rosacea heeft.
Bij mensen met rosacea worden echter regelmatig hogere aantallen Demodex gevonden. Onderzoek richt zich onder andere op de vraag hoe de mijten en de micro-organismen die met hen samenleven het aangeboren afweersysteem kunnen beïnvloeden.
Ook hier komt bijvoorbeeld de eerder genoemde TLR2-route in beeld. Demodex kan daardoor bij een deel van de mensen mogelijk een versterkende factor zijn.
Het is daarom te eenvoudig om te zeggen dat Demodex dé oorzaak van rosacea is. De huidige inzichten wijzen eerder op een samenspel van verschillende factoren waarin Demodex één van de spelers kan zijn.
Rosacea en droge ogen
Rosacea kan niet alleen de huid van het gezicht beïnvloeden. Ook de oogleden en het oogoppervlak kunnen betrokken zijn. Dit wordt oculaire rosacea genoemd.
Klachten kunnen bestaan uit droge of branderige ogen, een zandkorrelgevoel, rode ooglidranden, terugkerende irritatie, lichtgevoeligheid of juist opvallend tranende ogen.
Een belangrijk onderdeel hiervan zijn de meiboomklieren. Deze kleine kliertjes bevinden zich in de oogleden en produceren vetten die onderdeel vormen van de traanfilm. Wanneer deze kliertjes niet goed functioneren, kan de traanfilm sneller verdampen en kunnen klachten van droge ogen ontstaan.
Oculaire rosacea kan bovendien voorkomen zonder dat de rosacea op de huid heel uitgesproken is. Oogklachten verdienen daarom afzonderlijke aandacht.
Belangrijk: bij pijn aan het oog, verminderd zicht, ernstige lichtgevoeligheid, een sterk rood oog of andere acute oogklachten is beoordeling door een arts of oogzorgprofessional belangrijk. Huidtherapie vervangt oogheelkundige diagnostiek niet.
Waarom minder soms meer is bij rosacea
Een huid met rosacea is vaak niet gebaat bij een badkamerkast vol actieve ingrediënten.
In de praktijk zie ik regelmatig dat mensen juist méér zijn gaan smeren omdat hun huid onrustig werd. Zuren, retinoïden, scrubs, vitamine C, reinigingsproducten en verschillende serums kunnen vervolgens allemaal tegelijk worden gebruikt.
Dat betekent niet dat zulke ingrediënten per definitie verkeerd zijn. Het gaat om wat jouw huid op dat moment kan verdragen. Bij een verstoorde huidbarrière kan een product dat normaal probleemloos wordt gebruikt ineens prikken of extra roodheid veroorzaken.
Daarom kijk ik bij rosacea ook naar de volledige huidverzorgingsroutine. Soms is de eerste stap niet iets toevoegen, maar juist tijdelijk producten weglaten en de routine eenvoudiger maken.
Ook temperatuurverschillen verdienen aandacht. Een hete douche, sauna of de overgang van winterkou naar een sterk verwarmde ruimte kan de vaatreactie in het gezicht activeren.
Weet je niet meer welke producten je huid wel en niet verdraagt? Neem je huidverzorging en eventueel je make-up mee naar een gratis kennismaking. Vanuit mijn kennis van cosmetische ingrediënten, huidverzorging en productcombinaties kijk ik met je mee naar je routine.
Rosacea behandelen bij Medicadermis in Den Haag
Rosacea kan niet met één standaardbehandeling worden benaderd. Daarom kijk ik eerst welke kenmerken bij jou op de voorgrond staan.
Heb je vooral zichtbare vaatjes? Is er voornamelijk diffuse roodheid? Is de huid op dit moment ontstoken en erg gevoelig? Zijn er papels of pustels? Is de huidbarrière beschadigd? Of spelen ook ooglid- en droge-ogenklachten?
Op basis daarvan kan een behandelplan uit verschillende onderdelen bestaan.
IPL bij roodheid en rosacea
Wanneer vooral achtergrondroodheid en oppervlakkige vaatjes aanwezig zijn, kan IPL onderdeel zijn van het behandelplan. Bij Medicadermis werk ik hiervoor met de Lumenis M22.
IPL staat voor Intense Pulsed Light. Het apparaat zendt geen enkele lasergolflengte uit, maar een spectrum van licht waarvan met filters specifieke delen worden geselecteerd. Bij vaatbehandelingen wordt het licht onder andere opgenomen door hemoglobine in het bloed.
De daarbij ontstane warmte kan worden gebruikt om oppervlakkige vaatstructuren gericht te behandelen. Het doel is vermindering van zichtbare vaatjes en roodheid; IPL neemt de onderliggende aanleg voor rosacea niet weg.
Of IPL geschikt is, hangt onder andere af van het huidtype, de kleur en diepte van de vaatjes, de actuele conditie van de huid, medicatie en zonblootstelling. Daarom gaat aan een behandeling altijd een beoordeling vooraf.
Roodheid bij rosacea tijdelijk camoufleren
Niet iedereen wil of kan direct een behandeling voor roodheid ondergaan. Soms wil je vooral dat de roodheid op je wangen of neus overdag minder opvalt. Met medische camouflagetherapie bij Medicadermis leer je hoe je zichtbare kleurverschillen op een natuurlijke manier kunt camoufleren. Ik kijk daarbij naar de gevoeligheid van je huid, de juiste kleur en een geschikte applicatietechniek.
Camouflage kan de roodheid optisch verzachten, maar behandelt de onderliggende rosacea niet. Bij een actieve opvlamming, een branderige of beschadigde huid beoordelen we eerst of make-up en camouflage op dat moment verstandig zijn. Wil je weten hoe kleurcorrectie werkt? Lees dan ook mijn blog over huidcamouflage bij roodheid, pigmentvlekken en littekens.
Huidverzorging en herstel van de huidbarrière
Bij een gevoelige rosaceahuid kan thuisverzorging minstens zo belangrijk zijn als een behandeling in de praktijk.
De basis bestaat vaak uit mild reinigen, voldoende ondersteuning van de huidbarrière en dagelijkse bescherming tegen UV-straling. Welke producten daarbij geschikt zijn verschilt per persoon.
Daarom adviseer ik liever een kleine, doelgerichte routine dan een lange lijst producten die allemaal iets actiefs proberen te doen.
Rosacea met vaatjes of rosacea met ontstekingen?
Welke behandeling passend is, hangt af van wat ik in jouw huid zie. Bij zichtbare oppervlakkige vaatjes en geschikte diffuse vaatgerelateerde roodheid kan IPL een rol spelen.
Bij flushing, een reactieve of branderige huid en papels of pustels kan juist EnerPeel MA, Rosagate Professional of de combinatie daarvan interessant zijn. EnerPeel MA is een professionele amandelzuurpeeling die binnen het rosaceaprotocol wordt ingezet bij onder andere roodheid en vaatreactiviteit. Rosagate Professional is gericht op de rode, reactieve en ontstekingsgevoelige rosaceahuid. Wanneer het huidbeeld daarvoor geschikt is, kunnen beide behandelingen binnen dezelfde afspraak worden gecombineerd.
Deze behandelroutes sluiten elkaar niet uit. Bij een gemengd huidbeeld kan ik bijvoorbeeld eerst werken aan een rustigere en stabielere huid en later beoordelen of behandeling van resterende vaatjes met IPL nog zinvol is.
Rosacea vraagt dus niet altijd om dezelfde behandeling. Ik kijk eerst welke kenmerken bij jouw huid op de voorgrond staan en stem daar de behandeling op af.
Bij duidelijke ontstekingsactiviteit kan het nodig zijn dat een huisarts of dermatoloog medicamenteuze behandeling inzet. Huidtherapeutische behandeling kan vervolgens worden afgestemd op de actuele toestand van de huid en op de behandeling die al wordt gebruikt.
Triggers herkennen zonder erdoor beheerst te worden
Veel mensen met rosacea gaan op zoek naar een lange lijst met dingen die ze nooit meer zouden mogen eten, drinken of doen. Dat is meestal niet erg praktisch.
Triggers verschillen namelijk sterk per persoon. Het is zinvoller om patronen te herkennen. Word je bijvoorbeeld consequent rood van warmte, zon, alcohol, pittig eten of een bepaald huidproduct? Dan kan die informatie helpen om jouw persoonlijke aanpak te verfijnen.
Het doel is niet om ieder mogelijk prikkeltje uit je leven te verwijderen, maar om te begrijpen waarop jouw huid reageert.
Welke klacht herken je vooral?
Rosacea kan verschillende gezichten hebben. Daarom kan het helpen om vanuit je belangrijkste klacht verder te lezen.
Vooral aanhoudende roodheid, flushing of zichtbare vaatjes?
Lees meer over roodheid behandelen in Den Haag →
Wil je aanhoudende roodheid minder zichtbaar maken met camouflage?
Lees meer over medische camouflagetherapie in Den Haag →
Droge, branderige, vermoeide of tranende ogen?
Lees meer over droge ogen en verstopte meiboomklieren →
Puistjes, mee-eters of twijfel je tussen acne en rosacea?
Lees meer over acne behandelen in Den Haag →
Reageert je huid op crèmes, serums of make-up?
Lees meer over huidreacties op cosmetica →
Meer weten over Demodex?
Lees mijn artikel over Demodex →
Een persoonlijk behandelplan voor rosacea
Een behandelplan begint bij Medicadermis niet bij het apparaat, maar bij de huid.
Tijdens de intake kijk ik onder andere naar de verdeling van de roodheid, zichtbare vaatjes, eventuele ontstekingen, gevoeligheid en huidbarrière. Ook bespreken we medicatie, zonblootstelling, eerdere behandelingen, huidverzorging en factoren waarvan je zelf merkt dat je huid erop reageert.
Daarna bespreken we welke behandeling realistisch en verantwoord is. Dat kan betekenen dat we eerst de huidverzorging aanpassen en de huid tot rust laten komen. Bij een andere huid kan een behandeling met EnerPeel MA en Rosagate Professional of behandeling van zichtbare vaatjes met IPL juist eerder in het traject passen.
Mijn uitgangspunt: niet zoveel mogelijk behandelen, maar begrijpen welke kenmerken van rosacea bij jouw huid op de voorgrond staan en daar het behandelplan op afstemmen.
Wil je weten welke aanpak bij jouw rosacea past? Je bent welkom bij Medicadermis in Den Haag voor een eerste kennismaking. Wil je eerst op afstand overleggen, dan kun je ook een gratis videoconsult inplannen.
Veelgestelde vragen over rosacea
Wat is rosacea?
Rosacea is een chronische inflammatoire huidaandoening die vooral in het centrale deel van het gezicht voorkomt. Mogelijke kenmerken zijn flushing, blijvende roodheid, zichtbare vaatjes, papels en pustels, een branderig of prikkelend gevoel en oogklachten.
Is rosacea hetzelfde als couperose?
Nee. Couperose wordt meestal gebruikt als beschrijving voor zichtbare oppervlakkige bloedvaatjes. Zulke vaatjes kunnen onderdeel zijn van rosacea, maar iemand kan ook zichtbare vaatjes hebben zonder dat er sprake is van rosacea.
Is rosacea hetzelfde als acne?
Nee. Bij rosacea kunnen papels en pustels ontstaan die op acne lijken, maar de onderliggende processen en het klinische beeld verschillen. Mee-eters of comedonen zijn bijvoorbeeld veel kenmerkender voor acne.
Kan rosacea worden genezen?
Rosacea is een chronische aandoening met periodes waarin de klachten rustiger of juist actiever kunnen zijn. Behandeling is daarom gericht op het verminderen en beheersen van de kenmerken die aanwezig zijn, zoals roodheid, zichtbare vaatjes, ontstekingen en gevoeligheid.
Helpt IPL tegen rosacea?
IPL kan worden ingezet voor bepaalde zichtbare kenmerken van rosacea, met name roodheid en oppervlakkige vaatjes. De behandeling neemt de onderliggende aanleg voor rosacea niet weg. Of IPL geschikt is, hangt onder andere af van het huidtype, de aanwezige vaatcomponent, zonblootstelling, medicatie en de actuele conditie van de huid.
Hoeveel IPL-behandelingen heb ik nodig?
Dat verschilt per persoon en is afhankelijk van onder andere de mate van roodheid, het aantal en type vaatjes en de reactie van de huid. Daarom bepaal ik het behandeltraject pas nadat ik de huid heb beoordeeld.
Waarom brandt mijn huid zo snel bij rosacea?
Bij rosacea kunnen zowel de huidbarrière als de zenuw- en ontstekingsreacties van de huid veranderd zijn. Daardoor kunnen warmte, huidverzorgingsproducten en andere prikkels sterker worden ervaren dan bij een rustige huid.
Welke huidverzorging is geschikt bij rosacea?
Dat verschilt per huid. Over het algemeen is een eenvoudige routine met milde reiniging, ondersteuning van de huidbarrière en dagelijkse zonbescherming een belangrijk uitgangspunt. Bij een zeer reactieve huid kan het verstandig zijn om actieve ingrediënten tijdelijk te verminderen.
Kan Demodex rosacea veroorzaken?
Demodex-mijten komen ook voor op de normale volwassen huid. Bij rosacea worden regelmatig hogere aantallen gevonden en er zijn aanwijzingen dat Demodex ontstekingsroutes kan beïnvloeden. De mijt wordt daarom als een mogelijke versterkende factor beschouwd, maar niet als de enige oorzaak van rosacea.
Kunnen droge ogen bij rosacea horen?
Ja. Bij oculaire rosacea kunnen onder andere droge of branderige ogen, ooglidrandontsteking en meibomklierdysfunctie voorkomen. Oogklachten kunnen soms zelfs aanwezig zijn wanneer de huidverschijnselen relatief mild zijn.
Bij pijn, verminderd zicht, sterke lichtgevoeligheid of andere duidelijke oogklachten is beoordeling door een arts of oogzorgprofessional belangrijk.
Gebruikte literatuur en wetenschappelijke bronnen
- Tan J, Almeida LMC, Bewley A, et al. Updating the diagnosis, classification and assessment of rosacea: recommendations from the global ROSacea COnsensus (ROSCO) panel. British Journal of Dermatology.
- Schaller M, Almeida LMC, Bewley A, et al. Recommendations for rosacea diagnosis, classification and management: update from the global ROSacea COnsensus 2019 panel. British Journal of Dermatology.
- Gallo RL, Granstein RD, Kang S, et al. Standard classification and pathophysiology of rosacea: the 2017 update by the National Rosacea Society Expert Committee. Journal of the American Academy of Dermatology.
- Ahn CS, Huang WW. Rosacea Pathogenesis. Dermatologic Clinics.
- Rosacea: Pathogenesis and Therapeutic Correlates. Review of current mechanisms including neurovascular dysregulation, innate immunity, cathelicidins and Demodex.
- Rosacea – global diversity and optimized outcome: proposed international consensus from the Rosacea International Expert Group.
- The Pathogenic Role of Demodex Mites in Rosacea: A Potential Therapeutic Target Already in Erythematotelangiectatic Rosacea?
- Tavassoli S, Wong N, Chan E. Ocular manifestations of rosacea: A clinical review. Clinical & Experimental Ophthalmology.
- Jabbehdari S, Memar OM, Caughlin B, Djalilian AR. Update on the pathogenesis and management of ocular rosacea: an interdisciplinary review.