Oedeem betekent dat er meer vocht aanwezig is in het weefsel dan normaal. Onder gezonde omstandigheden wordt vocht dat vanuit de bloedvaten het weefsel in gaat weer afgevoerd via het veneuze systeem en het lymfestelsel. Wanneer dit evenwicht verstoord raakt, kan vocht zich ophopen en ontstaan klachten.

Oedeem kan voorkomen in een arm, been, hand, voet, gezicht of romp. Veel mensen ervaren naast een toename van omvang ook een zwaar gevoel, spanning van de huid, vermoeidheid, pijnklachten of beperkingen bij bewegen.

Omdat oedeem verschillende oorzaken kan hebben, begint een effectieve behandeling met een goede analyse. Het doel is niet alleen het verminderen van vocht, maar ook het aanpakken van factoren die bijdragen aan het ontstaan of voortbestaan van de klachten.

Lymfoedeem

Lymfoedeem ontstaat wanneer het lymfestelsel onvoldoende in staat is om lymfevocht af te voeren. Dit kan aangeboren zijn, maar ontstaat vaker als gevolg van een operatie, bestraling, trauma of verwijdering van lymfeklieren. Lymfoedeem wordt regelmatig gezien na de behandeling van kanker, bijvoorbeeld na borstkanker.

Veneus oedeem

Veneus oedeem ontstaat wanneer aderen het bloed minder goed terugvoeren naar het hart. Hierdoor neemt de druk in de bloedvaten toe en kan vocht zich ophopen in het omliggende weefsel. Dit wordt vaak gezien bij chronische veneuze insufficiëntie, spataderen of na een doorgemaakte trombose.

Lipo-lymfoedeem

Bij sommige mensen met lipoedeem raakt ook het lymfestelsel overbelast. Dan ontstaat een combinatie van een afwijkende vetverdeling en vochtophoping. Omdat niet iedere vorm van zwelling dezelfde oorzaak heeft, is een zorgvuldige beoordeling belangrijk.

Oedeem na operatie, trauma of medische behandeling

Ook na een operatie, blessure, littekenvorming of medische behandeling kan tijdelijk of langdurig oedeem ontstaan. Hierbij kan sprake zijn van verstoring van de lymfeafvoer, toegenomen weefselbelasting of veranderingen in de doorbloeding.

Oedeem is meer dan alleen vochtophoping. Veel voorkomende klachten zijn:

• Een zwaar of gespannen gevoel in arm of been
• Afdrukken van kleding, sokken of sieraden die langer zichtbaar blijven
• Strakke of glanzende huid
• Pijn, druk of ongemak
• Sneller vermoeid raken
• Verminderde beweeglijkheid
• Moeite met schoenen, kleding of sieraden
• Verharding van het weefsel, ook wel fibrose genoemd
• Een kwetsbare huid of terugkerende huidproblemen

Wanneer oedeem langer aanwezig blijft, kunnen veranderingen in het weefsel optreden. Fibrose, huidveranderingen en afname van de beweeglijkheid kunnen behandeling complexer maken. Juist daarom is tijdige beoordeling belangrijk.

Tijdens de intake brengt de huidtherapeut jouw klachten en medische situatie zorgvuldig in kaart. Er wordt gekeken naar de locatie van het oedeem, de ernst van de vochtophoping, de conditie van de huid, eventuele littekens en de invloed op jouw dagelijks functioneren.

Ook wordt onderzocht welke factoren bijdragen aan het ontstaan of in stand houden van het oedeem. Denk hierbij aan een operatie, bestraling, veneuze aandoeningen, verminderde mobiliteit, littekenvorming of langdurige belasting van het weefsel.

Afhankelijk van de situatie kunnen omvangmetingen worden uitgevoerd en wordt beoordeeld welke behandeling het meest passend is. Op basis daarvan wordt een persoonlijk behandelplan opgesteld.

Wetenschappelijke richtlijnen laten zien dat compressietherapie, oefenen en bewegen, zelfmanagement en goede huidzorg belangrijke onderdelen vormen van de behandeling van oedeem. Afhankelijk van het type oedeem kunnen aanvullende behandeltechnieken worden ingezet.

Manuele lymfedrainage

Manuele lymfedrainage is een gespecialiseerde techniek die gericht is op het ondersteunen van de lymfeafvoer. Deze behandeling wordt niet bij iedere vorm van oedeem toegepast en maakt meestal onderdeel uit van een breder behandelplan.

Compressietherapie

Compressietherapie vormt vaak de basis van de behandeling. Door druk van buitenaf wordt de vochtverplaatsing ondersteund en wordt nieuwe vochtophoping beperkt. Compressie behoort tot de best onderzochte behandelmethoden bij oedeem.

Zwachtelen

Bij meer uitgesproken vochtophoping kan tijdelijk worden gekozen voor zwachtelen of compressieverbanden. Dit helpt om de omvang van het oedeem terug te dringen en vormt vaak de eerste stap voordat een therapeutisch elastische kous wordt aangemeten.

Therapeutisch elastische kousen (TEK)

Therapeutisch elastische kousen ondersteunen de afvoer van vocht en helpen behaalde resultaten te behouden. Een goede pasvorm, duidelijke instructies en regelmatige controle zijn belangrijk voor het behandelresultaat en het draagcomfort.

Oefeningen, leefstijl en zelfmanagement

Beweging ondersteunt de spierpomp en draagt bij aan de afvoer van vocht, vooral in combinatie met compressie. Daarnaast spelen huidverzorging, belasting-belastbaarheid, gewichtsregulatie waar relevant en het tijdig herkennen van signalen een belangrijke rol.

Compressietherapie is een belangrijk onderdeel van de behandeling bij lymfoedeem en veneus oedeem. Door druk van buitenaf wordt de afvoer van vocht ondersteund en wordt nieuwe vochtophoping beperkt.

Therapeutisch elastische kousen, ook wel TEK of compressiekousen genoemd, kunnen helpen om het resultaat van de behandeling te behouden. Bij Medicadermis wordt aandacht besteed aan de juiste indicatie, pasvorm, draagcomfort, huidconditie en controle van het effect.

Een kous die niet goed past of onvoldoende wordt gedragen, geeft vaak minder resultaat. Daarom is begeleiding en evaluatie belangrijk, zeker wanneer oedeem langdurig aanwezig is.

Lymfoedeemtherapie is een gespecialiseerd onderdeel van de huidtherapie en richt zich op het verminderen van vochtophoping wanneer het lymfestelsel onvoldoende functioneert. De behandeling bestaat vaak uit een combinatie van compressietherapie, oefeningen, huidzorg, zelfmanagement en indien nodig aanvullende behandeltechnieken.

Het doel van lymfoedeemtherapie is het verminderen van klachten, het beperken van verdere toename van vochtophoping en het verbeteren van het dagelijks functioneren en de kwaliteit van leven.

Na een behandeling voor borstkanker kan lymfoedeem ontstaan, bijvoorbeeld wanneer lymfeklieren zijn verwijderd of na bestraling. De vochtophoping kan zich uiten in de arm, hand, borst, oksel, schouderregio of romp.

Vroege signalen zijn onder andere een zwaar gevoel, spanning van de huid, tintelingen, minder soepel bewegen of een zichtbare toename van omvang. Vroege herkenning en begeleiding kunnen helpen om klachten te beperken en verergering te voorkomen.

Daarbij kan aandacht nodig zijn voor littekens, huidconditie, compressietherapie, belasting-belastbaarheid en leefstijl.

Merk je dat een arm, been, hand of voet in omvang blijft toenemen, ervaar je toenemende spanning van de huid of merk je dat bewegen lastiger wordt? Dan is het verstandig om de klachten te laten beoordelen.

Vooral wanneer de vochtophoping ontstaat na een operatie, oncologische behandeling of bij bestaande vaatproblemen is een tijdige beoordeling belangrijk.

Plotseling ontstane zwelling, roodheid, benauwdheid of hevige pijn horen niet bij gewone oedeemtherapie en vragen om snelle medische beoordeling via huisarts of spoedzorg.

Oedeemtherapie kan afhankelijk van de medische indicatie en polisvoorwaarden geheel of gedeeltelijk worden vergoed. De voorwaarden verschillen per zorgverzekeraar.

Je kunt bij Medicadermis terecht met én zonder verwijzing. Sommige zorgverzekeraars vergoeden directe toegankelijkheid van de huidtherapeut, terwijl andere zorgverzekeraars een verwijzing van een arts verlangen.

Medicadermis heeft contracten met diverse Nederlandse zorgverzekeraars voor oedeemtherapie. Tijdens de intake bekijken we welke route past bij jouw situatie en zorgverzekering.

Medicadermis heeft contracten voor oedeemtherapie met diverse zorgverzekeraars, waaronder CZ, OHRA, Nationale Nederlanden, VGZ, IZA, IZZ, UMC, Zilveren Kruis, FBTO, Interpolis, De Friesland, Menzis, Anderzorg, DSW, Stad Holland, ONVZ, PNOzorg en VvAA.

De voorwaarden voor vergoeding kunnen verschillen per zorgverzekeraar en polis. Daarom wordt tijdens de intake bekeken welke mogelijkheden voor jouw situatie van toepassing zijn.

Je kunt bij Medicadermis terecht met of zonder verwijzing. Wanneer je zonder verwijzing een afspraak maakt, beoordelen we vooraf of tijdens het eerste consult welke route voor jouw situatie het meest passend is.

Annuleren kan kosteloos tot 24 uur vooraf. Niet tijdig geannuleerde afspraken worden niet vergoed door de zorgverzekeraar en kunnen in rekening worden gebracht.

Bij Medicadermis wordt oedeemtherapie uitgevoerd door een geregistreerd huidtherapeut met aandacht voor zowel de vochtophoping als de huid, het onderliggende weefsel, eventuele littekens en jouw dagelijks functioneren.

Het doel van de behandeling is niet alleen het verminderen van vocht, maar ook het verbeteren van comfort, mobiliteit, huidconditie en kwaliteit van leven. Daarbij staat een persoonlijke, professionele en realistische aanpak centraal.

Twijfel je of jouw klachten passen bij oedeem, lymfoedeem of vochtophoping? Neem gerust contact op met Medicadermis in Den Haag of plan een intake voor een persoonlijk behandeladvies.