IPL of laser ontharen: wat is het verschil en wat past bij jouw huid?

Wie zich verdiept in ontharen komt al snel terecht in een discussie over IPL en laser. Daarbij wordt IPL soms als een techniek op een hoop gegooid: alsof ieder IPL apparaat min of meer hetzelfde doet en een laser per definitie de betere keuze is.

Zo eenvoudig ligt het niet.

Er bestaan grote verschillen tussen lichtsystemen. Vermogen, pulsopbouw, filters, koeling, lichtgeleiders en de manier waarop energie gecontroleerd wordt afgegeven, bepalen mede wat een apparaat in de praktijk kan.

Een eenvoudig IPL apparaat voor thuisgebruik of een beperkt professioneel systeem is daarom niet hetzelfde als een hoogwaardig medisch IPL platform.

Bij Medicadermis werk ik voor haarreductie met het Lumenis M22 IPL systeem. Dat is een professioneel lichtplatform met onder andere Optimal Pulse Technology, verschillende filters en contactkoeling. De techniek geeft mij veel mogelijkheden om instellingen af te stemmen op de huid, de haren en het behandelgebied.

Dat betekent niet dat IPL automatisch beter is dan iedere laser. Alexandrite, diode en Nd:YAG hebben ieder hun eigen eigenschappen en kunnen in bepaalde situaties een uitstekende of juist geschiktere keuze zijn.

Maar het omgekeerde klopt ook niet: je kunt niet serieus zeggen dat laser altijd beter is dan IPL zonder eerst te kijken welk IPL systeem en welke laser je eigenlijk met elkaar vergelijkt.

Als huidtherapeut kijk ik daarom naar twee dingen tegelijk: de kwaliteit en eigenschappen van het systeem en de huid en haren die ik ermee wil behandelen.

De relevante vraag is voor mij dus niet alleen: IPL of laser? Maar vooral: welk systeem, voor welke huid en in welke handen?

Wat is het verschil tussen IPL en laser?

IPL en laser gebruiken allebei lichtenergie om haar te reduceren, maar technisch werken ze verschillend.

Een laser produceert licht binnen een zeer specifiek golflengtegebied. Bij haarreductie worden bijvoorbeeld Alexandrite, diode en Nd:YAG lasers gebruikt.

IPL staat voor Intense Pulsed Light. Een IPL systeem produceert een breder spectrum van licht. Met filters wordt bepaald welk deel van dat spectrum wordt gebruikt.

IPL is dus officieel geen laser.

De Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie maakt hetzelfde onderscheid. Zij beschrijft IPL als een andere lichttechniek waarbij meerdere golflengten tegelijk worden gebruikt, maar geeft ook aan dat het effect op de huid voor een groot deel vergelijkbaar is met dat van laser.

Voor haarreductie proberen beide technieken uiteindelijk hetzelfde biologische doel te bereiken: voldoende energie in een gepigmenteerde haar krijgen om structuren in de haarfollikel langdurig te beschadigen.

Waarom het soort IPL systeem wel degelijk verschil maakt

De term IPL zegt op zichzelf nog weinig over de kwaliteit van een behandeling.

Dat vind ik belangrijk om uit te leggen, omdat consumenten vaak denken dat alle IPL apparaten ongeveer hetzelfde zijn. Dat is vergelijkbaar met zeggen dat iedere camera dezelfde foto maakt omdat het allemaal camera's zijn.

Professionele IPL systemen kunnen sterk verschillen in de manier waarop zij energie opbouwen en afgeven, de beschikbare filters, de grootte van het behandeloppervlak, koeling en de mate waarin instellingen kunnen worden aangepast.

Ook stabiliteit van de lichtpuls is belangrijk. De huid en haarfollikel reageren namelijk niet op een marketingterm als IPL, maar op de energie die daadwerkelijk in het weefsel terechtkomt.

Bij Medicadermis gebruik ik de Lumenis M22. Het systeem maakt gebruik van Optimal Pulse Technology, waarbij de energie binnen een puls gecontroleerd wordt afgegeven. Daarnaast zijn verschillende filters en behandelinstellingen beschikbaar en wordt de huid tijdens de behandeling gekoeld.

Voor mij is dat geen detail. Het is juist een belangrijk onderdeel van waarom ik met dit systeem werk.

Een vergelijking tussen een goedkoop IPL apparaat en een hoogwaardige laser zegt daarom weinig over IPL als techniek. Net zo min zegt een vergelijking tussen een uitstekende medische IPL en een matige laser iets over alle lasers.

De kwaliteit van het systeem hoort dus gewoon bij de beoordeling.

Is laser dan beter dan IPL?

Niet als algemene regel.

Er bestaat wetenschappelijk onderzoek naar langdurige haarreductie met Alexandrite, diode, Nd:YAG en IPL. Daaruit blijkt dat verschillende licht- en lasersystemen langdurige haarreductie kunnen geven.

Maar de wetenschappelijke literatuur is minder eenvoudig dan veel commerciële vergelijkingen doen vermoeden.

Een systematische review naar langdurige haarreductie vond uiteindelijk maar vijf gerandomiseerde onderzoeken die aan de gekozen criteria voldeden, samen met 223 deelnemers. De gerapporteerde reducties liepen behoorlijk uiteen tussen technieken en lichaamsgebieden.

Dat is belangrijk.

Het betekent niet dat alle apparaten gelijk zijn. Het betekent vooral dat er onvoldoende basis is voor de simpele uitspraak dat een bepaalde categorie apparatuur voor iedere huid, iedere haar en ieder lichaamsgebied altijd de beste is.

Ik zou daarom voorzichtig zijn met klinieken die hun apparaat als universele winnaar presenteren.

Hoe werkt haarreductie met licht?

Een donkere haar bevat melanine. Dat pigment kan lichtenergie absorberen.

Die energie wordt omgezet in warmte. Het doel is voldoende warmte in en rond de haarfollikel te krijgen om structuren die nodig zijn voor nieuwe haargroei te beschadigen.

Daar zit meteen de uitdaging.

Ook de huid bevat melanine.

Bij een relatief lichte huid met een dikke donkere haar is het contrast groot. De haar vormt dan een duidelijk doelwit.

Bij een donkerdere huid bevat ook de huid meer pigment. De behandeling vraagt dan om een andere veiligheidsmarge en soms om een andere techniek.

Bij heel lichte haren ontstaat het tegenovergestelde probleem: er zit te weinig pigment in de haar om voldoende energie op te nemen.

Het is dus altijd een samenspel tussen apparaat, huid en haar.

Alexandrite, diode en Nd:YAG

Naast IPL worden verschillende soorten lasers voor ontharing gebruikt.

Alexandrite werkt rond 755 nm. Melanine absorbeert deze golflengte relatief goed. Daardoor kan Alexandrite zeer effectief zijn bij donkere haren op een relatief lichte huid.

Diodelasers werken vaak rond 800 tot 810 nm, al bestaan er verschillende uitvoeringen. Ook deze techniek wordt veel gebruikt voor haarreductie.

Nd:YAG werkt op 1064 nm. Deze langere golflengte wordt relatief minder sterk door epidermale melanine opgenomen en wordt daarom vaak ingezet bij donkerdere huidtypen.

Deze eigenschappen zijn relevant, maar vertellen nog niet het hele verhaal.

Ook binnen dezelfde categorie bestaan verschillende apparaten, pulsinstellingen en koeltechnieken. Een goede diode is niet hetzelfde als iedere diode en hetzelfde geldt voor IPL.

Welke haren reageren meestal het beste?

Stevige donkere haren zijn doorgaans het duidelijkste doelwit voor licht- en laserontharing.

Een donkere okselhaar of bikinilijnhaar bevat bijvoorbeeld veel meer pigment en massa dan een fijne haar op een wang.

Dat verschil zie je terug in de behandeling.

Een gebied met dikke donkere haren kan bij dezelfde persoon veel beter reageren dan een gebied met fijne haargroei.

Daarom kijk ik bij een intake niet alleen naar kleur. De dikte van de haar is minstens zo belangrijk.

Werkt IPL op blonde, rode, grijze of witte haren?

Hier ligt een duidelijke grens van licht- en laserontharing.

Zeer lichtblonde, grijze en witte haren bevatten te weinig melanine om betrouwbaar als doelwit te dienen.

Ook rode haren reageren vaak onvoldoende voorspelbaar.

Geen enkel duur apparaat kan pigment maken dat niet in de haar aanwezig is.

Voor afzonderlijke lichte haren kan elektrische epilatie daarom een betere optie zijn.

IPL of laser bij een donkere huid

Bij een donkerdere huid wordt de keuze van de techniek extra belangrijk.

Meer pigment in de huid betekent dat de huid zelf eveneens meer lichtenergie kan absorberen. Dat vergroot het risico op ongewenste warmteontwikkeling en pigmentveranderingen wanneer niet zorgvuldig wordt behandeld.

De langgepulsde Nd:YAG laser heeft daardoor een belangrijke plaats bij haarreductie van donkerdere huidtypen.

Ook professionele IPL systemen hebben verschillende instelmogelijkheden, maar dat betekent niet dat iedere huid automatisch een goede indicatie is.

Ik kijk daarom eerst naar het daadwerkelijke huidtype, eventuele zonblootstelling en het contrast tussen huid en haar.

Als ik vind dat een andere technologie voor een bepaalde huid veiliger of logischer is, dan hoort dat gewoon bij een eerlijk behandeladvies.

Gezichtshaar beoordeel ik anders dan lichaamshaar

Vooral in het gezicht ben ik kritischer.

Een paar stevige donkere haren op de kin of kaaklijn zijn iets anders dan een gebied met fijne donshaargroei.

Dat heeft met effectiviteit te maken, maar ook met een bekende bijwerking van laser- en lichtontharing: paradoxale hypertrichose.

Daarbij ontstaat juist meer of grovere haargroei in of rond het behandelde gebied.

Een systematische review en meta-analyse met 9.733 patienten vond een gepoolde prevalentie van ongeveer 3 procent. Het verschijnsel bleek sterk samen te hangen met behandeling van gezicht en hals. Buiten gezicht en hals kwam het in de geincludeerde onderzoeken slechts zeer zelden voor.

Dat betekent niet dat je gezichtshaar niet kunt behandelen.

Het betekent wel dat ik fijne haren in het gezicht niet automatisch behandel omdat iemand ze storend vindt.

Soms is de professionele keuze juist om niet te behandelen.

Ingegroeide haren en bultjes na het scheren

Bij sommige mensen is minder haar niet het enige doel.

Ze hebben vooral last van ingegroeide haren, rode scheerbultjes, ontstoken haarzakjes of donkere vlekjes die na een ontsteking achterblijven.

Dan kijk ik niet alleen naar hoeveel haren iemand wil verwijderen, maar ook naar de invloed van scheren, wrijving en terugkerende ontsteking op de huid.

Wanneer stevige donkere haren steeds opnieuw ingroeien, kan het verminderen van het aantal haren ook de aanleiding voor nieuwe ingroei verminderen.

Lees ook: ingegroeide haren, scheerbultjes en folliculitis

Waarom zijn meerdere behandelingen nodig?

Haren groeien in verschillende fasen.

Licht- en laserontharing is vooral effectief wanneer haren zich in een geschikte actieve groeifase bevinden.

Niet alle haren bevinden zich tegelijkertijd in die fase. Daarom is een serie behandelingen nodig om steeds opnieuw een andere groep actieve haren te bereiken.

Ook de groeicyclus verschilt per lichaamsgebied.

Dat is een van de redenen waarom ik geen standaard aantal behandelingen voor ieder gebied beloof.

Een oksel, onderbeen en gezicht gedragen zich biologisch niet hetzelfde.

Permanent ontharen of langdurige haarreductie?

De term permanent ontharen wordt veel gebruikt, maar ik vind langdurige haarreductie eerlijker.

Met professionele licht- en lasersystemen kan het aantal haren langdurig sterk verminderen. Haren die terugkomen kunnen bovendien fijner worden.

Maar volledige en levenslange verwijdering van iedere haar is niet gegarandeerd.

Hormonen, leeftijd en andere biologische factoren kunnen later opnieuw invloed hebben op haargroei.

Ook de NVDV geeft aan dat volledige en definitieve verwijdering vaak niet mogelijk is.

Is een krachtiger apparaat automatisch beter?

Nee. Maar een kwalitatief goed en voldoende krachtig systeem is wel degelijk belangrijk.

Dat verschil wil ik bewust maken.

Te weinig effectieve energie in de haarfollikel kan leiden tot onvoldoende resultaat. Tegelijkertijd is simpelweg steeds meer energie gebruiken niet de oplossing, omdat de omliggende huid ook beschermd moet worden.

Een goed professioneel systeem geeft de behandelaar daarom niet alleen vermogen, maar vooral controle.

Controle over pulsopbouw, instellingen, filtering en koeling.

Dat is uiteindelijk veel interessanter dan het hoogste getal op een scherm.

Waarom een gebruinde huid verschil maakt

Een zongebruinde huid bevat meer actief pigment.

Dat betekent dat ook de huid meer van de gebruikte lichtenergie kan opnemen.

Daardoor wordt de marge tussen effectief behandelen en ongewenste huidreacties kleiner.

Ik vraag daarom voor een behandeling altijd naar recente zonblootstelling en beoordeel de huid voordat ik behandel.

Soms betekent dat dat een behandeling moet worden uitgesteld.

Waarom ik voor Lumenis M22 heb gekozen

Voor mij is apparatuur geen bijzaak.

Ik heb bewust gekozen voor het Lumenis M22 platform omdat ik wil werken met een professioneel systeem waarmee ik verschillende parameters gecontroleerd kan instellen en de behandeling kan aanpassen aan de huid en indicatie.

Voor haarreductie gebruik ik de IPL technologie van het systeem. Met verschillende filters, pulsinstellingen en koeling kan ik de behandeling afstemmen op de eigenschappen van huid en haar.

Maar een goed apparaat neemt de professionele afweging niet over.

Het systeem kan technisch veel, maar ik bepaal of het bij de persoon tegenover mij ook verstandig is om het te gebruiken.

Dat vind ik eigenlijk de belangrijkste combinatie: goede technologie en een kritische indicatiestelling.

Dus: wat is beter, IPL of laser ontharen?

De uitspraak "laser is beter dan IPL" vind ik te eenvoudig.

Net zo eenvoudig zou het zijn om te zeggen dat IPL altijd beter is dan laser.

Er bestaan goede en minder goede systemen binnen beide categorieen. Daarnaast hebben Alexandrite, diode, Nd:YAG en professionele IPL ieder hun eigen technische eigenschappen.

Daarom kijk ik liever naar de volledige combinatie:

• welk systeem wordt gebruikt;
• welke huid wordt behandeld;
• welk type haar is aanwezig;
• om welk lichaamsgebied gaat het;
• welke instellingen worden gekozen;
• en wie beoordeelt en behandelt.

Een dikke donkere okselhaar op een lichte huid vraagt om een andere afweging dan fijne haargroei op de wang of stevige haren op een donkerder huidtype.

Daarom heeft de vraag "welk systeem, voor welke huid en in welke handen?" voor mij meer waarde dan alleen het etiket IPL of laser.

IPL ontharen bij Medicadermis in Den Haag

Wil je weten of jouw haren geschikt zijn voor behandeling met IPL? Tijdens een eerste afspraak kijk ik naar huidtype, kleur en dikte van de haren, het lichaamsgebied en eventuele huidproblemen zoals ingegroeide haren, folliculitis of pigmentvorming.

Daarna kan ik uitleggen of behandeling met mijn Lumenis M22 zinvol is, welk resultaat realistisch is en hoe ik het traject zou opbouwen.

Verwacht ik weinig resultaat of vind ik een andere techniek verstandiger, dan bespreek ik dat ook.

Bekijk IPL ontharen bij Medicadermis in Den Haag

Veelgestelde vragen over IPL en laser ontharen

Is IPL hetzelfde als laser?

Nee. Laser werkt met een specifiek golflengtegebied. IPL gebruikt een breder spectrum van licht dat met filters wordt geselecteerd. Beide technieken kunnen worden gebruikt voor langdurige haarreductie.

Is laser beter dan IPL?

Niet automatisch. Het gebruikte systeem, huidtype, haarkleur, haardikte, lichaamsgebied en de instellingen bepalen mede het resultaat. Een hoogwaardige professionele IPL kun je daarom niet zonder meer vergelijken met ieder ander IPL apparaat.

Maakt het merk of type IPL apparaat verschil?

Ja. IPL systemen verschillen onder andere in pulsopbouw, beschikbare filters, energieafgifte, koeling en instelmogelijkheden. De term IPL zegt daarom op zichzelf onvoldoende over de kwaliteit of mogelijkheden van een systeem.

Welke laser wordt gebruikt bij een donkere huid?

De langgepulsde Nd:YAG laser wordt vaak gebruikt bij donkerdere huidtypen vanwege de eigenschappen van de 1064 nm golflengte. De uiteindelijke keuze moet altijd individueel worden gemaakt.

Werkt IPL op blonde of grijze haren?

Zeer lichtblonde, witte en grijze haren bevatten meestal te weinig melanine voor een betrouwbare behandeling met IPL of laser.

Kan IPL gezichtshaar behandelen?

Ja, maar niet ieder type gezichtshaar is een goede indicatie. Bij fijne donshaargroei ben ik terughoudender vanwege een minder voorspelbare respons en het risico op paradoxale haargroei.

Hoeveel IPL behandelingen zijn nodig?

Er zijn meerdere behandelingen nodig omdat niet alle haren tegelijkertijd in een geschikte groeifase zitten. Het benodigde aantal verschilt per persoon en lichaamsgebied.

Kan IPL helpen tegen ingegroeide haren?

Bij terugkerende ingegroeide haren kan vermindering van stevige donkere haren helpen om een belangrijke oorzaak van nieuwe ingroei te verminderen. Eerst beoordeel ik wel of de huid rustig genoeg is en de haren geschikt zijn voor behandeling.

Literatuur en bronnen

• Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie. Laserbehandeling met een ontharingslaser .
• Krasniqi A, McClurg DP, Gillespie KJ, Rajpara S. Efficacy of lasers and light sources in long-term hair reduction: a systematic review . Journal of Cosmetic and Laser Therapy. 2022.
• Snast I, Kaftory R, Lapidoth M, Levi A. Paradoxical Hypertrichosis Associated with Laser and Light Therapy for Hair Removal: A Systematic Review and Meta-analysis . American Journal of Clinical Dermatology. 2021.
• Lumenis. M22 Universal IPL technology . Technische informatie over het gebruikte M22 IPL platform.

Over de auteur

Charlotte de Deugd is huidtherapeut en eigenaar van Medicadermis in Den Haag. In haar praktijk behandelt zij onder andere ongewenste haargroei, ingegroeide haren, acne, roodheid en pigmentproblemen. Voor haarreductie werkt zij met het Lumenis M22 IPL systeem en beoordeelt zij vooraf of huid, haar en behandelgebied geschikt zijn voor behandeling.