Eerst: wat voor acne heb je eigenlijk?

De ene huid heeft vooral mee-eters en verstoppingen. Bij een andere huid zie je veel rode ontstekingen en puistjes. Soms zitten er diepere, pijnlijke ontstekingen onder de huid. Regelmatig zie ik een combinatie daarvan.

Ook de plek waar de acne zit, hoe lang iemand er al last van heeft, wat er eerder geprobeerd is en hoe snel er littekens ontstaan, spelen mee bij de keuze van een behandeling.

Bij Medicadermis begin ik daarom met een beoordeling van de huid. Daarna bespreken we welke huidtherapeutische behandelingen zinvol kunnen zijn en wanneer behandeling door de huisarts of dermatoloog belangrijker is.

Wanneer is Roaccutane wel een logische keuze?

Isotretinoïne is geen middel dat je per definitie zou moeten vermijden. Het heeft juist een belangrijke plaats bij de behandeling van acne. Vooral bij ernstige acne, acne waarbij littekens dreigen te ontstaan of acne die onvoldoende reageert op andere adequate behandelingen, kan isotretinoïne een effectieve keuze zijn.

Het middel werkt onder andere sterk op de talgproductie en op processen die bij het ontstaan van acne een rol spelen. Behandeling vindt plaats onder medische begeleiding, omdat isotretinoïne bijwerkingen en belangrijke voorzorgsmaatregelen kent.

Wat zijn de bijwerkingen van Roaccutane?

Roaccutane kan zeer effectief zijn bij ernstige acne, maar het geneesmiddel kent ook mogelijke bijwerkingen. Voor veel mensen is dat een reden om zich eerst goed te verdiepen in de behandeling en eventuele alternatieven.

De bijwerkingen verschillen per persoon en hangen onder andere samen met de dosering. Niet iedereen krijgt dezelfde klachten en veel bijwerkingen verminderen na aanpassing of beëindiging van de behandeling.

Droge lippen, huid en ogen

De bekendste bijwerkingen zijn droge en gebarsten lippen, een droge of gevoelige huid en droge ogen. Ook kunnen de neusslijmvliezen uitdrogen, waardoor bloedneuzen ontstaan.

De huid kan tijdens de behandeling gevoeliger worden voor irritatie en zonlicht. Daarom is het belangrijk om de huidverzorging hierop aan te passen en agressieve cosmetische behandelingen te vermijden.

Spier- en gewrichtsklachten

Tijdens het gebruik van isotretinoïne kunnen spierpijn, gewrichtspijn en rugklachten optreden. Hoeveel last iemand hiervan heeft, verschilt.

Bespreek aanhoudende of ernstige klachten met de behandelend arts, zeker wanneer deze het dagelijks functioneren beïnvloeden.

Veranderingen in leverwaarden en bloedvetten

Isotretinoïne kan invloed hebben op de leverwaarden en op de hoeveelheid vetten in het bloed, waaronder triglyceriden en cholesterol.

Daarom worden voorafgaand aan en tijdens de behandeling bloedwaarden gecontroleerd volgens het beleid van de behandelend arts. De controles zijn bedoeld om eventuele afwijkingen tijdig op te merken.

Kan Roaccutane depressieve gevoelens veroorzaken?

Er zijn meldingen van stemmingsveranderingen, depressieve klachten, angst en andere psychische klachten tijdens het gebruik van isotretinoïne.

Het verband is niet in alle gevallen duidelijk. Ernstige acne kan zelf ook een grote psychische belasting zijn. Toch is het belangrijk dat mogelijke veranderingen in stemming en gedrag serieus worden genomen.

Ook seksuele bijwerkingen, zoals veranderingen in libido en problemen met het seksueel functioneren, zijn gemeld.

Bespreek een voorgeschiedenis van psychische klachten en eventuele veranderingen tijdens de behandeling met de voorschrijvend arts. Bij ernstige stemmingsveranderingen of gedachten aan zelfbeschadiging is onmiddellijk medische hulp nodig.

Waarom mag je niet zwanger worden tijdens Roaccutane?

Isotretinoïne kan ernstige aangeboren afwijkingen veroorzaken en de kans op een miskraam vergroten. Het mag daarom niet tijdens de zwangerschap worden gebruikt.

Voor mensen die zwanger kunnen worden, gelden strenge voorzorgsmaatregelen, waaronder betrouwbare anticonceptie en zwangerschapstesten.

Deze maatregelen beginnen al vóór de behandeling en blijven ook gedurende een bepaalde periode na het stoppen noodzakelijk. De voorschrijvend arts bespreekt de voorwaarden en controles.

Wanneer moet acne medisch behandeld worden?

Bij diepe, pijnlijke ontstekingen, snelle littekenvorming of acne die ondanks behandeling verergert, is beoordeling door de huisarts of dermatoloog belangrijk.

Huidtherapeutische behandelingen mogen noodzakelijke medische zorg niet vertragen. Soms kunnen huidtherapie en medische behandeling elkaar aanvullen, maar dat vraagt om een zorgvuldig behandelplan.

Welke behandelingen zijn mogelijk zonder Roaccutane?

Bij milde tot matige acne kunnen verschillende onderdelen van een huidtherapeutisch behandelplan worden gecombineerd. Welke combinatie ik kies, hangt af van het acnebeeld en de conditie van de huid.

Er bestaan daarnaast bewezen medicamenteuze behandelingen die minder ingrijpend zijn dan een isotretinoïnekuur, zoals bepaalde lokale retinoïden, benzoylperoxide en andere geneesmiddelen die de huisarts of dermatoloog kan voorschrijven.

Huidtherapie kan een aanvullende rol spelen of bij daarvoor geschikte mildere acne onderdeel zijn van een niet-medicamenteuze aanpak.

Uitreinigen bij mee-eters en verstoppingen

Wanneer vooral mee-eters en gesloten comedonen aanwezig zijn, kan zorgvuldig uitreinigen onderdeel zijn van de behandeling.

Niet om ieder puistje uit te knijpen, maar om bestaande verstoppingen gecontroleerd te verwijderen.

Daarbij kijk ik ook naar de thuisverzorging. Het verwijderen van verstoppingen heeft immers weinig zin wanneer de huid daarna steeds opnieuw verstopt raakt.

Medische peelings bij acne

Een medische peeling kan interessant zijn wanneer verstoppingen, een onregelmatige huidtextuur, ontstekingen of restvlekjes een rol spelen.

Ik kies daarbij niet automatisch voor de sterkste peeling. Een acnegevoelige huid kan ook een kwetsbare huidbarrière hebben.

Te intensief behandelen kan dan juist extra irritatie veroorzaken. Het soort peeling, de sterkte en het interval tussen de behandelingen moeten daarom bij de huid passen.

IPL bij actieve inflammatoire acne

Met de Lumenis M22 kan ik gebruikmaken van een specifieke Acne Filter. Deze filter is ontwikkeld voor de behandeling van inflammatoire acne: acne waarbij rode papels, pustels en actieve ontstekingen op de voorgrond staan.

IPL is niet bedoeld om simpelweg een puistje weg te branden. De geselecteerde lichtgolflengten worden ingezet vanwege hun mogelijke invloed op processen die bij actieve acne een rol spelen.

Voor bepaalde vormen van milde tot matige inflammatoire acne zijn positieve onderzoeksresultaten beschreven. De bewijskracht is echter beperkter dan die van gevestigde medicamenteuze behandelingen.

IPL is daarom geen rechtstreekse vervanging voor isotretinoïne.

Lees meer over IPL bij acne en de Lumenis M22 Acne Filter →

De thuisbehandeling is minstens zo belangrijk

Een behandeling in de praktijk duurt misschien een uur. De rest van de weken verzorg je de huid zelf. Daarom kijk ik ook naar de producten die iemand thuis gebruikt.

Meer is bij acne zeker niet altijd beter. Ik zie regelmatig huiden waarop verschillende zuren, scrubs, benzoylperoxide, retinoïden en uitdrogende producten tegelijkertijd worden gebruikt.

De gedachte is begrijpelijk: als iets tegen acne werkt, zal méér waarschijnlijk beter werken. Maar een geïrriteerde huidbarrière kan de behandeling juist ingewikkelder maken.

Ik adviseer daarom liever een overzichtelijke routine met producten die ieder een duidelijke functie hebben.

Welke producten geschikt zijn, hangt af van de huid. Een sterk verstopte huid vraagt iets anders dan een huid die ontstoken én gevoelig is.

Wat als de acne rustiger wordt, maar de vlekjes blijven?

Wanneer de actieve ontstekingen afnemen, wordt soms pas goed zichtbaar wat de acne heeft achtergelaten. Dat kunnen rode of bruine plekjes zijn, maar ook veranderingen in de huidstructuur.

Rode restvlekjes, pigment en echte littekens zijn verschillende dingen. Ze vragen niet automatisch om dezelfde behandeling.

Lees: rode en bruine vlekjes na acne — zijn het eigenlijk littekens? →

En als er wel echte acnelittekens zijn?

Bij echte acnelittekens is de structuur van de huid veranderd. Denk bijvoorbeeld aan putjes die ook zichtbaar blijven wanneer de roodheid verdwenen is.

Mijn eerste prioriteit is meestal om nieuwe ontstekingen voldoende onder controle te krijgen. Anders behandelen we bestaande littekens terwijl er tegelijkertijd nieuwe kunnen ontstaan.

Wanneer de actieve acne voldoende rustig is, kunnen we kijken naar de huidstructuur. Afhankelijk van het soort litteken kan ik onder andere microneedling, TCA of ResurFX 1565 nm inzetten.

Lees meer over de verschillende soorten acnelittekens →

Acne behandelen is vaak een traject, geen losse behandeling

Iemand kan beginnen met een huid vol verstoppingen en ontstekingen. Eerst werken we aan het rustiger krijgen van de actieve acne.

Daarbij kunnen thuisproducten, uitreinigen, een peeling of in bepaalde gevallen IPL worden ingezet.

Wanneer de ontstekingen verminderen, kan de aandacht verschuiven naar rode of bruine restvlekjes en eventueel littekens.

Dat betekent niet dat iedereen al deze behandelingen nodig heeft. Het behandelplan hoort mee te veranderen met de huid.

Bekijk hoe ik acne behandel bij Medicadermis in Den Haag →