Wie pigmentvlekken wil laten behandelen, wil niet alleen weten wat het resultaat kan zijn, maar ook welke risico’s en bijwerkingen erbij horen. Dat is terecht. Een laser- of IPL-behandeling kan mooie resultaten geven, maar niet iedere pigmentvlek en niet iedere huid reageert hetzelfde. Daarom begint een veilige behandeling altijd met een goede beoordeling van de huid.

Is pigmentvlekken laseren veilig?

In veel gevallen kan pigmentvlekken laseren veilig worden uitgevoerd, mits de indicatie klopt en de huid vooraf goed wordt beoordeeld. Veilig behandelen betekent onder andere dat gekeken wordt naar het type pigment, het huidtype, recente zonblootstelling en de vraag of behandelen op dat moment verstandig is.

De veiligheid van een behandeling hangt dus niet alleen af van het apparaat, maar ook van de juiste indicatie, passende instellingen en goede nazorg.

Ook de kwaliteit van de apparatuur maakt verschil

Bij pigmentbehandelingen speelt niet alleen de huid een rol, maar ook de kwaliteit van de gebruikte apparatuur. Niet iedere laser is hetzelfde. Afhankelijk van het soort pigment en het behandelplan kunnen verschillende systemen worden ingezet, zoals Q-switched of picoseconde-lasers. Welke techniek passend is, hangt af van de huidanalyse en de indicatie.

Minstens zo belangrijk is dat de apparatuur technisch betrouwbaar functioneert. Bij pigmentbehandeling wil je dat de energie die het apparaat afgeeft nauwkeurig en voorspelbaar is. Daarom is periodiek onderhoud (minimaal 1 keer per jaar), controle en kalibratie een belangrijk onderdeel van veilig werken. Je kunt hier gerust naar vragen voorafgaand aan de behandeling bij het intakegesprek.

Wij werken met apparatuur die voldoet aan de geldende EU MDR-eisen voor medische hulpmiddelen en die periodiek wordt onderhouden en gecontroleerd.

Pigmentlaser is niet hetzelfde als UV-straling

Soms vragen mensen zich af of een pigmentbehandeling het risico op huidkanker verhoogt. Het is dan belangrijk om onderscheid te maken tussen UV-straling en de golflengten waarmee professionele pigmentbehandelingen werken.

DNA-schade die in verband wordt gebracht met huidkanker ontstaat vooral door ultraviolette straling, met name UVA en UVB. UV begint onder ongeveer 400 nanometer en dat is het deel van het spectrum dat we kennen van zonblootstelling en zonnebanken.

Bij professionele pigmentbehandelingen wordt anders gewerkt. Afhankelijk van de indicatie kan bijvoorbeeld een Nd:YAG-laser worden ingezet, die typisch rond 1064 nanometer werkt. Ook IPL wordt gebruikt bij bepaalde pigmentindicaties, maar hier gaat het om breedbandlicht dat met filters binnen een bepaald bereik wordt ingezet - ver boven de 400 nanometer gevarengrens. 

Het relevante punt is dat deze behandelingen plaatsvinden op golflengten die ver verwijderd zijn van het UV-spectrum. Dat betekent dat een professionele pigmentbehandeling technisch iets anders is dan ongecontroleerde blootstelling aan UVA- en UVB-straling van zon of zonnebank.

Dat neemt niet weg dat een plek altijd eerst goed beoordeeld moet worden. Niet iedere donkere of verkleurde plek is een onschuldige pigmentvlek en niet iedere plek kan zonder meer behandeld worden.

Mogelijke bijwerkingen na pigmentvlekken laseren

Na een behandeling kunnen tijdelijke huidreacties optreden. Dat hoeft niet problematisch te zijn en hoort vaak bij het normale herstelproces.

Mogelijke reacties zijn:

• roodheid
• zwelling
• warmtegevoel
• tijdelijke verdonkering van het pigment
• lichte korstvorming
• droogte of schilfering

Hoe de huid reageert, verschilt per persoon en per behandeling.

Wanneer is extra voorzichtigheid nodig?

Extra voorzichtigheid is belangrijk bij:

• melasma
• donkere huidtypes
• een recent zongebruinde huid
• een gevoelige of geïrriteerde huid
• twijfel over het type pigment of de aard van de plek

Juist in deze situaties is een goede intake belangrijk. Niet iedere pigmentvlek is automatisch geschikt voor laser of IPL.

Kan pigment door laser juist erger worden?

In sommige gevallen kan een behandeling leiden tot extra pigmentreactie in plaats van verbetering. Dat risico is groter wanneer het verkeerde type pigment behandeld wordt, de huid niet goed is voorbereid, er te snel na zonblootstelling behandeld wordt of de huid gevoelig is voor pigmentverschuiving.

Daarom draait een veilige behandeling niet alleen om de techniek, maar ook om de selectie vooraf.

Wat kun je doen om risico’s te verkleinen?

Je kunt zelf ook bijdragen aan een veiligere behandeling:

• laat eerst beoordelen welk type pigment je hebt
• vermijd zon en zonnebank rond de behandeling
• gebruik dagelijks SPF
• volg nazorginstructies goed op
• gebruik niet zomaar actieve producten direct na behandeling
• geef eerdere huidreacties, behandelingen en medicatie goed door

Wanneer is laser niet de beste keuze?

Laser is niet altijd de eerste keuze wanneer:

• het waarschijnlijk om melasma gaat
• de huid erg gevoelig of instabiel is
• er recent veel zonblootstelling is geweest
• het risico op pigmentverschuiving groot is
• de aard van de plek niet duidelijk is

Een betrouwbare behandeling begint dus niet bij het apparaat, maar bij de vraag of behandelen überhaupt verstandig is.

Conclusie

Pigmentvlekken laseren kan een veilige en effectieve behandeling zijn, maar alleen wanneer de indicatie klopt en de huid vooraf goed wordt beoordeeld. Tijdelijke roodheid, gevoeligheid of verdonkering van het pigment kunnen normale reacties zijn. De echte winst zit in een zorgvuldige selectie, goed onderhouden apparatuur, passende instellingen en duidelijke nazorg. Wil je weten of jouw pigmentvlekken geschikt zijn voor behandeling? Bekijk dan onze pagina over pigmentvlekken laseren.

Literatuur

• Goldberg DJ. Current trends in intense pulsed light. J Clin Aesthet Dermatol. 2012;5(6):45-53.
  
• Dover JS, Arndt KA. New approaches to the treatment of pigmentary lesions. Lasers Surg Med.
  
• Bencini PL, Tourlaki A. Laser treatment of pigmented lesions: clinical approaches and evidence.
  
• Passeron T, Picardo M. Melasma, a photoaging disorder. Pigment Cell Melanoma Res. 2018;31(4):461-465.
  
• Ogbechie-Godec OA, Elbuluk N. Melasma: an up-to-date comprehensive review. Dermatol Ther (Heidelb). 2017;7(3):305-318.
  
• European Parliament and Council of the European Union. Regulation (EU) 2017/745 on medical devices (MDR). 5 April 2017.
• Ash C, Town G, Bjerring P. Lasers and intense pulsed light (IPL) association with cancerous lesions. Lasers in Medical Science. 2017.